تولید و تجارت تجهیزات پزشکی در پیچ‌وخم بروکراسی دستگاه‌های دولتی

دکتر محمد جعفر حسینی شیرازی افزود: اگر بخواهیم مشکلات حوزه تجهیزات پزشکی را دسته بندی کنیم، بخش زیادی از ان مربوط به دولت و نهادهای دولتی است، بخشی هم مربوط به خود شرکتهاست، بخشی هم به بیمه ها مربوط می شود.

وی ادامه داد: بیان همه مشکلات حوزه تجهیزات پزشکی بسیار مشکل است اما اگر بخواهیم به مهمترین آنها اشاره کنیم، یکی مشکل قیمت گذاری دولتی است. قیمت گذاری دولتی و دستوری مشکلات زیادی ایجاد کرده است. از طرفی هم اداره کل تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت می گوید اگر قیمت گذاری را حذف کنیم، دیگر کنترلی در بازار نخواهیم داشت و حقوق بیماران ضایع می شود.

پژوهشگر ارشد مهندسی پزشکی گفت: حتما این معضل قدیمی راه حل دارد. دولت می تواند از نمایندگان انجمن های پزشکی، بخش خصوصی و جاهای مختلف مرتبط دعوت کند و کمیته هایی تشکیل شود تا قیمت گذاری در جاهایی که ضرورت دارد به شکل دقیق تری انجام شود تا هم حقوق تولید و تامین کننده حفظ و هم بازار کنترل شود.

تصمیمات غیر کارشناسی در اداره کل تجهیزات پزشکی

وی افزود: مسأله دیگر تصمیمات کارشناسی نشده در نهادهای دولتی از جمله اداره کل تجهیزات پزشکی است. البته هر کسی ممکن است اشتباه کند و هر کس کاری انجام می دهد، اشتباه می کند، دیکته نانوشته غلط ندارد اما موارد این تصمیمات در سیاستگذاری های دولتی کم نیست.

حسینی شیرازی گفت: برای مثال یک زمانی یکی از مدیران کل تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت دستورالعملی را ابلاغ کرد که هر کس می خواهد در حوزه تجهیزات پزشکی کار کند باید گواهی CE بگیرد. زمانی که راه گرفتن  CE برای ایران بسته ست چطور یک شرکت باید این کار را بکند. این بود که همان مدیرکل ظرف یک هفته حرفش را پس گرفت در حالی که دستورالعمل مکتوب صادر کرده بود.

برق تولیدکننده‌های تجهیزات پزشکی هر هفته قطع می شود

مشاور شرکتهای تجهیزات پزشکی گفت: در بخش تولید مشکلات بسیار زیادی وجود دارد. به عنوان مثال از یک طرف از صنایع تجهیزات پزشکی می خواهند تولید کنند، از آن طرف هفته ای دو روز برق شرکتها را قطع می کنند.

وی افزود: وقتی شرکتها اعتراض می کنند می گویند به ستاد تسهیل مراجعه کنید، به ستاد تسهیل که مراجعه می کنند می گویند باید عضو صنایع همگن شویند یعنی ۱۵ میلیون تومان پرداخت کنید و عضو صنایع همگن شوید تا به اعتراض شما رسیدگی کنیم.

حسینی شیرازی گفت: این روند اشتباه در بسیاری از شهرکهای صنعتی از جمله شهرک صنعتی اشتهارد وجود دارد. این هم یکی مشکلات است، شرکت رفته زمین گرفته، کارخانه را ساخته، حالا می خواهد تولید کند می گویند برق نداریم. اینکه هدف این مسئولان دولتی از این کارها چیست من نمی دانم.

ابطال پروانه تولید به خاطر ثبت نشدن کالا

وی افزود: مشکل دیگر این است که اگر به هر دلیلی از جمله قطع برق، نبود مواد اولیه یاهر اتفاقی تولید کننده نتواند تولید کالای خود را در سامانه جامع تجارت ایران ثبت کند، پروانه بهره برداری او باطل می شود، من واقعا نمی دانم چه کسی با چه عقلی در دولت این قانون را نوشته است.

نویسنده کتاب تاریخ شفاهی تجهیزات پزشکی ایران گفت: من بعد از ۴۳ سال فعالیت در صنعت تجهیزات پزشکی کشور احساس می کنم کسی که این قانون را نوشته واقعا ضد تولید بوده است، چنین شخصی در وزارت صمت یا هر جای دیگر که بوده نه به قوانین بالادستی و نه به منافع کشور و جامعه توجهی داشته است.

وی ادامه داد: مساله دیگر مالیات است، تصور کنید شرکتی فروش خوبی داشت و نسبت به دوره قبل فروش بیشتری داشته است، در این صورت اداره مالیات می گوید چون عدد فاکتور شما بالاتر رفته باید یک چک تضمین بدهید تا بررسی کنیم، مثل این است که اول به شما می گویند دزد هستید، بنابراین اول باید تضمین بدهید تا بررسی کنیم، هیچ جای دنیا من چنین برخوردی ندیده‌ام که اداره مالیات از فعال اقتصادی چک تضمین بگیرد.

گرفتن مجوز تولید ۶ ماه تا دو سال طول می‌کشد

حسینی شیرازی گفت: جدا از همه این مسائل، مساله گرفتن مجوز از اداره کل تجهیزات پزشکی سازمان غذا و داروست، که باید هفت خوان رستم را طی کند. حالا اگر توانستی کارخانه را بسازی، مجوز برق هم بگیری یا نیروگاه بزنی باید ماهها منتظر بمانی تا اداره کل تجهیزات لطف کند، یک کارشناس را برای بازدید بفرستد.

وی افزود: تولیدکننده میلیاردها تومان سرمایه گذاری کرده اما باید ۶ ماه گاهی یکسال یا حتی گاهی دو سال طول می کشد تا تولید کننده بتواند مجوز تولید بگیرد، در این مورد هم اداره کل تجهیزات پزشکی سلیقه ای عمل می کند، گاهی هم تولید کننده را به انجام آزمایش‌ها و تست‌هایی ارجاع می دهند که اصلا امکان انجام آن در کشور نیست.

پژوهشگر ارشد مهندسی پزشکی گفت: اداره کل تجهیزات پزشکی می گوید نیرو و کارشناس کافی نداریم به همین علت اعزام کارشناس ماهها طول می کشد، از طرفی ماهها نیز برای انجام آزمون های غیر متعارف معطل می شوند. واقعا نمی‌دانم در وزارت بهداشت و اداره کل تجهیزات پزشکی چه سیاستی دنبال می شوند گاهی تولیدکننده تا دریافت جواب آزمایش هفت ماه معطل می شود و در تمام این مدت سرمایه او خوابیده است.

مسئول فنی غیر حضوری یعنی چه؟

وی افزود: مسئله دیگر وجود مسئول فنی در کارخانه های تولید تجهیزات پزشکی است، مسئولان فنی کسانی هستند که دوره های لازم را مثلا در انجمن متخصصین مهندسی پزشکی گذارنده‌اند و باید بر نظارت کیفی را در کارخانه انجام دهند اما در این مورد سیاست و مقررات مدام تغییر می کند.

حسینی شیرازی گفت: در یک دوره ای شرکتها مسئولان فنی را به صورت غیر حضوری معرفی می کردند. یعنی مسئول فنی که عملا حضور فیزیکی نداشت و فقط طبق مدرکی که ارائه می کرد، به عنوان مسئول فنی معرفی می شد و این کار عملا دور زدن قوانین بود بعد اداره کل تجهیزات پزشکی یک مقدار سختگیری کرد و اعلام کرد، مسئول فنی باید بیمه باشد که شرکتها مجبور شدند، آنان را استخدام کنند و حضور داشته باشند، اما بعد از مدتی نمی دانم به چه دلیل قوانین را طوری تغییر دادند که دیگر نیازی به بیمه و استخدام مسئول فنی نیست.

وی ادامه داد: از طرف دیگر شرکتهای تجهیزات پزشکی گرفتار اداره استاندارد هستند، در آنجا هم به علت کمبود کارشناس پرونده‌ها ماهها معطل می شود. به همین علل گاهی ۵۰ میلیارد، ۱۰۰ میلیارد تومان و حتی بیشتر سرمایه های سرمایه گذاران حوزه تجهیزات پزشکی ماهها و گاهی سالها معطل می ماند.

سختگیری‌های غیر کارشناسی اداره کل تجهیزات برای بسته بندی ست سرم

کارشناس ارشد تجهیزات پزشکی گفت: چالش‌های تولید تجهیزات پزشکی در ایران یکی دو تا نیست، یک مثال بزنیم، سالها طول کشید که مسئولان اداره کل تجهیزات پزشکی قانع شوند، بسته بندی ست سرم می تواند دو طرف پلاستیک باشد، آن هم بعد از اینکه از چین و هند سرم وارد کردند، قبل از آن تولیدکننده اجبار داشت که یک طرف بسته بندی ست سرم کاغذ و یک طرف دیگرش پلاستیک باشد.

حسینی شیرازی افزود: در حوزه واردات هم چالش های مشابهی وجود دارد، وارد کننده برای واردات یک وسیله پزشکی باید نمونه آن را ارائه کند، اداره کل تجهیزات پزشکی آن را به آزمایشگاه داخلی ارجاع می دهند تا تست شود اما گاهی یک آزمایش که باید دو سه روزه انجام شود، هفت هشت ماه پشت نوبت می ماند.

تفاوت در تخصیص ارز بین شرکتهای تجهیزات پزشکی

وی گفت: بعد از آن چالش تخصیص ارز است، در این مورد هم پیچیدگی‌ها و چالش های زیادی وجود دارد. من دقیقا نمی دانم چه اتفاقی می افتد که برخی شرکتها ارز خیلی زیادی می گیرند و برخی شرکتها ارز کمی دریافت می کنند، حالا علت چیست و چرا این قدر تفاوت وجود دارد، اداره کل تجهیزات پزشکی بهتر می تواند پاسخگو باشد.

کارشناس ارشد تجهیزات پزشکی افزود: مساله بعدی واردات در گمرک است که تعامل خوبی ندارند و بازرسان گمرک نسبت به اهمیت و حساسیت تجهیزات پزشکی آگاهی کافی ندارند فرض کنید یک شرکت بخواهند نخ جراحی وارد کند، کارشناس گمرک برای بازرسی آن را باز می کند، به محض باز کردن آن از استریل خارج می شود بعد هم رطوبت محیط را جذب می کند و عملا نخ جراحی خراب می شود.

وی گفت: مساله دیگر واردات ماشین آلات تولید است، در سالهای قبل حمایتی برای واردات ماشین آلات وجود داشت که این موضوع نیز به فراموشی سپرده شده است.

چالشهای صادرات تجهیزات پزشکی

حسینی شیرازی افزود: در حوزه صادرات هم مشکلات بسیار زیادی وجود دارد، یکی از مشکلات مهم این است که تفاهمنامه های بین ایران و کشورهای دیگر برای صادرات تجهیزات پزشکی خیلی کم است، به همین علت کشورهای مقصد از جمله هند برای صادرات یک کالا عوارض زیاد و گاه چند لایه دریافت می کنند.

وی گفت: این موضوع را من در زمانی که دکتر ظریف وزیر امور خارجه بود از ایشان پرسیدم و پیشنهاد دادم که کاردارهای بازرگانی یک مقدار آموزش بیشتری ببینند و فعال تر شوند، ایشان هم گفت که نیروهای ما کم است و کاردارهای بازرگانی مجبورند کارهای دیگری هم انجام دهند و به حجم کارهای خودشان هم نمی رسند.

کارشناس ارشد تجهیزات پزشکی گفت: بخش زیادی از این مشکلات ناشی از کمبود نیرو و بخشی دیگر نیز ناشی از سیاستگذاری و تصمیمات غلط در بخش دولتی است از یک طرف می گویند کارمندان دولت زیاد هستند،  از طرف دیگر از کمبود نیرو گلایه می کنند. شاید لازم باشد برخی حوزه ها برون سپاری شود و مطالعاتی انجام شود که این چالش‌ها و مشکلات کمتر شود، هر چند با گذشت سالها هنوز این مسائل و مشکلات به قوت خود باقی است.

انتهای پیام/