در روزهایی که وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی برای روز ملی پرستار تدارک ویژه‌تری دیده‌اند، اورژانس کلینیک مهدی تهران — زیرمجموعه مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره) — با ضریب اشغال ۲۰۰ درصد و شیفت‌هایی که خواب پرستارش گاهی به کمتر از یک ساعت می‌رسد، تصویری متفاوت از تجلیل‌های رسمی ارائه می‌دهد.
جمعه ۲۴ مهر، روز ملی پرستار است. امسال وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی برای این روز تدارک ویژه‌تری دیده‌اند؛ از برگزاری مراسم و تجلیل از پرستاران در هر شهرستان تا تعاملات در سطح ملی و بین‌المللی. این توجه ارزشمند و قابل قدردانی است؛ اما اگر از واقعیتی که پشت درهای بخش‌های بیمارستانی جریان دارد فاصله بگیرد، در حد یک تشریفات سالانه باقی خواهد ماند.
واقعیت را باید در اورژانس کلینیک مهدی تهران دید؛ بخشی که زیرمجموعه مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره) است و این روزها به معنای واقعی کلمه، شلوغ است. در میان لاین‌های این اورژانس، لاین اورژانس ۲ بیش از همه زیر بار مراجعان است. بیمارانی با طیف گسترده‌ای از مشکلات؛ از درد قفسه سینه و تنگی نفس گرفته تا سیروز کبدی، مصدومان حوادث ترافیکی، بیماران مبتلا به سرطان، افت پلاکت، افت هموگلوبین، خونریزی گوارشی، زخم پای دیابتی، تشنج و سوختگی. بیمارانی از تهران و از شهرستان‌ها؛ بدون ارجاع، و در ساعاتی که فشار مضاعف بر اورژانس وارد می‌شود.
آمار رسمی هم همین را می‌گوید: در برخی ساعات، ضریب اشغال تخت‌های اورژانس این مرکز به ۲۰۰ درصد می‌رسد. تخت‌ها پر، راهروها پر، و بیماران در نوبت بستری. این، توصیف رسمی وضعیتی است که پرستار اورژانس هر شب با آن زندگی می‌کند.
اما سخت‌ترین بخش ماجرا، شیفت شب این اورژانس است. جایی که یک پرستار دلسوز باید همزمان مراقبت از چند ده بیمار را با کمترین خطا و بالاترین دقت انجام دهد و با صرف بیشترین وقت، برای بیمارانش از جان و دل مایه بگذارد. در چنین شبی، میزان خواب شبانه گاهی به کمتر از یک ساعت می‌رسد و شاید خیلی کمتر؛ تنها به این دلیل که جان هیچ بیماری از دست نرود.
شاید تصور بر این باشد که پرستاران «وظیفه دارند» و باید خدمت‌رسانی کنند. بله، وظیفه دارند؛ اما پرسش اینجاست: این وظیفه، به چه قیمتی ادا می‌شود؟ به قیمت فرسودگی جسمی و روحی؟ به قیمت خوابی که هر شب به کمتر از یک ساعت می‌رسد؟ به قیمت فشاری که هیچ تقدیری جبرانش نمی‌کند؟
انتظار می‌رود وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، معاونان ایشان، روابط عمومی وزارت و مسئولان پرستاری کشور، چند شب، نیمه‌شب، بی‌خبر و بدون تشریفات، سری به این شیفت‌ها بزنند. از نزدیک ببینند جامعه پرستاری در سکوت شب، برای سلامت مردم تا چه اندازه کار می‌کند و چه بهایی می‌پردازد. این دیدن، مقدمه‌ای است برای تصمیم‌هایی که باید گرفته شود؛ از اصلاح نظام ارجاع بیماران گرفته تا بازنگری در تأمین نیروی انسانی.
جامعه پرستاری باید کار کند؛ چون خدماتش به قیمت حفظ جان بیمار بستگی دارد. اما این کار کردن، باید دیده شود، شنیده شود و شرایطش بازنگری شود. روز پرستار، اگر فقط برای تجلیل باشد، یک روز در تقویم است؛ اما اگر برای دیدن باشد، می‌تواند آغازی برای تغییر باشد.
انتهای پیام/
✎ نویسنده: کریم زنگنه ابراهیمی دانش‌آموخته علوم پزشکی، فعال حوزه سلامت
