خراسان شمالی با برخورداری از صنایع مادر و زیرساخت‌های صنعتی ارزشمندی همچون مجتمع فولاد اسفراین، شرکت آلومینای ایران در جاجرم، پتروشیمی خراسان و مجموعه‌ای از واحدهای فعال در حوزه‌های فلزی، پلاستیک، شیمیایی و ماشین‌سازی، از ظرفیت‌هایی برخوردار است که می‌تواند زمینه‌ساز ورود جدی‌تر استان به یکی از بازارهای مهم و راهبردی کشور، یعنی صنعت تجهیزات و ملزومات پزشکی باشد.
صنعت تجهیزات پزشکی به دلیل ارتباط مستقیم با سلامت مردم، نیاز مستمر مراکز درمانی و بیمارستان‌ها و همچنین وابستگی بخشی از بازار کشور به واردات، یکی از حوزه‌های دارای فرصت سرمایه‌گذاری و ارزش افزوده اقتصادی محسوب می‌شود. با این حال، توسعه این صنعت الزاماً به معنای احداث کارخانه‌های بزرگ و پیشرفته از نقطه صفر نیست؛ بلکه می‌توان با شناسایی توانمندی صنایع موجود، ایجاد ارتباط میان تولیدکنندگان و بهره‌گیری از دانش فنی شرکت‌های فناور، به‌تدریج بخشی از زنجیره تولید تجهیزات پزشکی کشور را در استان شکل داد.
برای مثال، توانمندی‌های صنایع فلزی و ماشین‌سازی می‌تواند زمینه تولید تجهیزات استیل بیمارستانی، ترالی‌های حمل دارو و تجهیزات، تخت‌های بستری و معاینه، پایه‌ها و سازه‌های نگهدارنده تجهیزات پزشکی را فراهم کند. همچنین ظرفیت‌های مرتبط با صنعت آلومینیوم در جاجرم، در صورت تکمیل زنجیره فرآوری و ایجاد توانمندی‌های ماشین‌کاری و ساخت قطعات، می‌تواند در تولید بدنه و اجزای آلومینیومی تجهیزات پزشکی مورد استفاده قرار گیرد.
از سوی دیگر، وجود زیرساخت‌های پتروشیمی و واحدهای فعال در حوزه پلاستیک و صنایع پلیمری، فرصتی برای بررسی تولید قطعات پلیمری، محفظه‌ها و برخی ملزومات پزشکی فراهم می‌کند. توسعه تجهیزات هوشمند بیمارستانی، سیستم‌های احضار پرستار و تجهیزات الکترونیکی پایش و کنترل نیز می‌تواند از دیگر مسیرهای ورود شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان استان به این بازار باشد.
نکته مهم آن است که برای تحقق چنین ظرفیتی، باید از نگاه صرفاً صنعتی فاصله گرفت و میان سه ضلع اصلی این زنجیره، یعنی توان تولید صنایع استان، نیاز واقعی نظام سلامت و دانش فنی و فناوری موردنیاز، ارتباطی هدفمند ایجاد کرد.
در این مسیر، دانشگاه های علوم پزشکی می‌تواند با شناسایی نیازهای واقعی بیمارستان‌ها، میزان خرید سالانه تجهیزات و ملزومات، اقلام پرمصرف و محصولات دارای قابلیت تولید داخل، نقش مهمی در هدایت سرمایه‌گذاری‌ها ایفا کند. از سوی دیگر، اداره کل صنعت، معدن و تجارت، شرکت شهرک‌های صنعتی و پارک علم و فناوری استان نیز می‌توانند در شناسایی واحدهای مستعد، جذب سرمایه‌گذار، انتقال فناوری و ایجاد زیرساخت‌های لازم مشارکت داشته باشند.
پیشنهاد می‌شود استانداری خراسان شمالی با تشکیل کارگروهی تخصصی متشکل از دستگاه‌های اقتصادی، صنعتی، علمی و حوزه سلامت، موضوع شناسایی و توسعه ظرفیت تولید تجهیزات و ملزومات پزشکی در استان را به‌صورت جدی در دستور کار قرار دهد. نخستین گام این کارگروه می‌تواند تهیه بانک اطلاعاتی از نیازهای بیمارستانی استان و تطبیق آن با توان فنی و تولیدی کارخانه‌ها و واحدهای صنعتی موجود باشد.
همچنین می‌توان با دعوت از تولیدکنندگان مطرح تجهیزات پزشکی کشور، زمینه مشارکت با صنایع استان، انتقال دانش فنی و ایجاد خطوط تولید مشترک را فراهم کرد؛ رویکردی که ضمن کاهش ریسک سرمایه‌گذاری، امکان ورود سریع‌تر استان به بازار تجهیزات پزشکی را افزایش می‌دهد.
بی‌تردید، توسعه چنین رویکردی می‌تواند دستاوردهایی فراتر از تأمین بخشی از نیازهای بیمارستانی داشته باشد؛ از جمله ایجاد اشتغال تخصصی برای فارغ‌التحصیلان مهندسی، افزایش ارزش افزوده صنایع مادر، توسعه فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان، ایجاد بازارهای جدید برای تولیدکنندگان استان و تقویت جایگاه خراسان شمالی در اقتصاد سلامت کشور.
خراسان شمالی نباید صرفاً به داشتن صنایع مادر و تولید مواد اولیه افتخار کند؛ بلکه باید به دنبال تکمیل زنجیره ارزش این صنایع و ورود به بازارهای تخصصی و دانش‌محور باشد. صنعت تجهیزات پزشکی می‌تواند یکی از مسیرهای مهم تحقق این هدف باشد؛ فرصتی که با هم‌افزایی میان صنعت، دانشگاه و مدیریت استان، قابلیت تبدیل شدن به یک محور جدید توسعه اقتصادی را دارد.
انتهای پیام/
منبع: مجید نوروزی، مدیر اداره تجهیزات و ملزومات پزشکی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی
